بسم رب المهدی

سالروز رحلت حضرت معصومه (س) را به تمام عاشقان تسليت عرض مي كنم

عده‌اي نيز قائلند: وقتي حضرت معصومه بدن‌هاي پاره پاره برادران و برادر زادگان خويش را كه 23 نفر بودند را ديد، به شدت غمگين گشت و در اثر آن بيمار شد.

نویسنده: يدالله حاجي زاده
دهم ماه ربيع الثاني سالروز رحلت حضرت فاطمه معصومه (س) مي‌باشد. حضرت معصومه يكسال پس از ورود برادرش حضرت امام رضا(ع) به ايران به همراه عده‌اي از برادران و خواهران و عده دیگری از خویشان به منظور ديدار امام رضا (ع) وارد ايران شدند.[1] جعفر مرتضي عاملي مي‌نويسد:
«حضرت معصومه در رأس يك قافله 22 نفري متشكل از علويان و برادران امام رضا (ع) براي ديدار با آن امام همام رهسپار ايران گرديد»[2]

البته برخي از پژوهشگران تعداد افراد اين كاروان را حدود 400 نفر نوشته‌اند و قائلند 23 نفر از آنان در ساوه كشته شدند.[3] پس از آنكه حضرت معصومه و همراهيان ايشان به ساوه رسيدند، مأموران حكومتي با آن‌ها درگير شدند و بسياري از افراد اين قافله را به شهادت رساندند. در همين زمان حضرت معصومه بيمار شد. از خادمش پرسيد: از اينجا تا قم چقدر فاصله است؟ خادم عرض كرد: 10 فرسخ. حضرت فرمود: مرا از اينجا به قم منتقل كن[4]. در همين زمان موسي بن خررج که از بزرگان آل سعد و از شيعيان قم بود به خدمت حضرت معصومه مشرف شد و زمام ناقه او را گرفت و به سراي خويش فرود آورد.[5]

علّت بيماري:
برخي از محققان معتقدند که حضرت معصومه (س) در ساوه مسموم شد و سپس با حالت بيماري وارد قم شد. و پس از مدت كوتاهي به شهادت رسيد.[6] محمدي اشتهاردي مي‌نويسد:

«مطابق نقل بعضي مسموم نمودن حضرت توسط زني در ساوه انجام شد».[7]

عده‌اي نيز قائلند:
«وقتي حضرت معصومه بدن‌هاي پاره پاره برادران و برادر زادگان خويش را كه 23 نفر بودند را ديد، به شدت غمگين گشت و در اثر آن بيمار شد».

پس از ورود حضرت معصومه (س) به قم در روز 23 ماه ربيع الاول،[8] آن حضرت 17[9] يا 19[10] روز ساكن منزل موسي بن خررج بود. و در اين مدت با حالت بيماري مشغول عبادت و راز و نياز با خداوند بود.

زمان رحلت:
قول مشهور اين است كه حضرت معصومه پس از آنكه در 23 ماه ­ربيع­الاول وارد قم شدند، 17 روز بيشتر زنده نبودند. بنابراين رحلت آن حضرت بايد دهم ماه ربيع الثاني صورت گرفته باشد. علی اکبر مهدی­پور مي‌نويسند:

«روز رحلت حضرت معصومه دهم ماه ربيع الثاني سال 201 هجري بوده است».[11]

برخي از محققان نيز دوازدهم ربيع الثاني[12] را به عنوان روز رحلت ذكر كرده‌اند. محمدي اشتهاردي مي‌نويسد:

«همانگونه كه برخي از بزرگان گفته‌اند، انصاف اين است كه براي جمع كردن بين قول اول و دوم، براي بزرگداشت مقام آن بانوي بزرگوار سه روز 10، 11، و 12 ماه ربيع الثاني را به عنوان سوگواري معصوميه، مراسم برگزار شود».[13]

پس از رحلت حضرت معصومه (س) زنان آل سعد بي‌بي فاطمه معصومه را غسل دادند و كفن كردند.[14] سپس جسم مطهر آن حضرت به باغ موسي بن خررج (محل فعلي حرم مطهر ایشان) برده شد. در آن هنگام ميان اشعريان (آل سعد) بر سر اينكه چه كسي شايستگي دفن آن بدن مقدس را دارد اختلاف روي دارد... ناگهان دو سوار نقابدار از طرف رودخانه قم به پيش آمدند و وقتي نزديك بدن مطهر رسيدند از اسب پياده شدند. نخست بر ان نماز گزاردند و سپس وارد سردابي كه براي تدفين وي مهيا شده بود، شدند و به كمك يكديگر او را به خاك سپردند. و بدون اينكه با كسي سخن بگويند آن محل را ترك كردند. كسي نفهميد آنان چه كساني بودند.[15]
برخي از محققان احتمال داده‌اند كه اين دو سوار امام رضا (ع) و امام جواد(ع) بوده‌اند.[16]
با توجه به اينكه ولادت حضرت معصومه اول ذي القعده سال 173[17] هجري مي‌باشد. و با توجه به زمان رحلت آن حضرت يعني سال 201 هجري، بنابراين سن مبارك آن حضرت هنگام وفات 28 سال بوده است.

--------------------------------------------------------------------------------

[1]- قمي، حسن بن محمد بن حسن؛ تاريخ قم، ترجمه حسن بن علي بن حسن عبدالملك قمي، تهران، طوس، 1361، ص 213.
[2]- عاملي، جعفرمرتضي؛ الحياة السياسه للامام الرضا، بي‌جا، دارالتبليغ الاسلامي، 1398، ص 428.
[3]- محمدي اشتهاردي، محمد، حضرت معصومه فاطمه دوم، قم، علامه 1375، چاپ اول، ص 118.
[4]- قمي، حسن بن محمد؛ پيشين، ص 213.
[5]- همان.
[6]- عاملي، جعفرمرتضي؛ پيشين، ص 428.
[7]- محمدي اشتهاردي، پيشين، ص 123 به نقل از وسيله المعصومين، ص 68.
[8]- همان، ص 119.
[9]- قمي، حسن بن محمد بن حسين؛ پيشين، ص 213.
[10]- مجلسي، محدباقر؛ بحارالانوار، تهران، مكتب الاسلاميه، بي‌تا، ج60، ص 219.
[11]- مهدي پور، علي اكبر؛ كريمه اهل بيت، قم، حاذق، بي‌تا، ص 109.
[12]- منصوري، مهدي؛ حيات الست، قم، صحفي، 1339، ص 8.
[13]- محمدي اشتهاردي، محمد؛ پيشين، ص 115-114.
[14]- فيض، عباس؛ گنجينه آثار قم، مهر، 1349، ج1، ص 390.
[15]- قمي، حسن بن محمد، پيشين، ص 214-213 با اندكي تفاوت.
[16]- جمعي از نويسندگان، مجموعه مقالات، قم، زائر، 1384، ص 118 به نقل از گنجينه دانشمندان، ج1، ص 15-14.
[17]- نمازي، شيخ علي؛ مستدرك سفينة البحار، مشهد، چاپخانه خراسان، ج8، ص 257.

منبع:پژوهه